Veelgestelde vragen

Natuurbegraven is een van de oudste vormen van de laatste rustplaats. Deze is als het ware herontdekt. Natuurbegraven is dus nog niet zo bekend. Hieronder antwoord op een aantal veelgestelde vragen.

Een eigen plekje in de natuur c

Een natuurbegraafplaats is in de eerste plaats een natuurgebied, maar dan met tijdelijk de bijzondere extra functie dat mensen er een laatste rustplaats kunnen vinden in die schoonheid van de natuur. Mensen kiezen op een natuurbegraafplaats zelf een plekje in de natuur uit waar zij hun laatste rustplaats zouden willen, indien de natuur dit toelaat. Elk natuurgraf kent een eeuwigdurende grafrust.

De redenen waarom mensen voor een plekje op een natuurbegraafplaats kiezen zijn heel divers. Sommigen willen daarmee vooral een bijdrage leveren aan het behoud en versterken van de natuur, zodat ze voor toekomstige generaties een mooier en fijner Nederland achterlaten. Andere mensen doen het vooral om hun nabestaanden te ‘ontzorgen’ doordat met het vastleggen van een plekje op een natuurbegraafplaats in een keer alles geregeld en betaald is. Kinderen of andere nabestaanden hoeven later dus nooit te beslissen of ze grafrechten willen verlengen. Voor weer anderen is het vooral belangrijk dat ze zo uiting kunnen geven aan hun verbondenheid met de natuur en dat ze hun nabestaanden een fijne plek willen geven om te kunnen gedenken.

Een gekozen plekje op een natuurbegraafplaats wordt middels GPS-coördinaten bij de notaris kadastraal vastgelegd. Je wordt geen eigenaar van dat stukje grond, maar hebt wel het eeuwigdurend recht om op dat plekje in de natuur begraven te worden. Daarmee weet je niet alleen dat jouw laatste rustplaats nooit geruimd wordt, maar weet je ook zeker dat die plek altijd natuur blijft.

Bij het bepalen waar en hoeveel natuurgraven er op het landgoed kunnen komen, spelen diverse factoren een rol. De ruimte die de natuur en het landschap daarvoor bieden zijn daarbij voor ons bepalend, ook om te zien waar bijvoorbeeld paden komen te liggen. Niet ieder gedeelte van het landgoed is geschikt voor een natuurgraf. Vanuit natuurwaarden houden we bijvoorbeeld rekening met de afstand tot de wortels van een boom of bijzondere planten en/of dieren. Dit leggen we allemaal vast in een ecologisch werkprotocol. Binnen een natuurbegraafplaats zijn er daardoor op het ene gedeelte van het gebied dus meer graven per hectare dan op andere gedeelten.

Om natuurbegraven mogelijk te maken op Landgoed Christinalust is er een wijziging van het bestemmingsplan nodig. Het plangebied beslaat circa 28 hectare van het landgoed. Daarbinnen krijgt 21 hectare de functieaanduiding natuurbegraven.

We hebben ervoor gekozen dat we niet meer dan 10% van het plangebied gebruiken voor het maken van de natuurgraven. Op basis van dit aantal en op basis van de inrichtingsschets die we gemaakt hebben verwachten we dat er op het landgoed ruimte zal zijn voor zo’n 9000 plekjes. Het zal echter wel zo’n 40 tot 60 jaar duren voordat de laatste uitvaart heeft plaatsgevonden, de meeste mensen die een plekje kiezen op een natuurbegraafplaats doen dat namelijk bij leven en welzijn.

Van bestemmingsplan tot opening c

Om natuurbegraven mogelijk te maken op Landgoed Christinalust is een wijziging van het bestemmingsplan nodig. Het vaststellen van een bestemmingsplan kent een wettelijk vastgestelde procedure waarin er op diverse momenten ruimte is voor inspraak of bezwaar. 31 januari heeft het College van de gemeente Enschede het bestemmingsplan goedgekeurd. Nu ligt het bestemmingsplan tot 21 maart ter inzage voordat de gemeenteraad een besluit zal nemen. In die periode kunnen mensen zienswijzen op het bestemmingsplan indienen. Afhankelijk van eventueel ingediende zienswijzen zal daarna de gemeenteraad het plan inclusief eventuele wijzigingen definitief moeten goedkeuren. Pas als de hele procedure is doorlopen, is het bestemmingsplan onherroepelijk. Zodra er een goedgekeurd bestemmingsplan is, kan het gebied ingericht worden en kunnen mensen daarna een plekje reserveren en kan de eerste uitvaart plaatsvinden. Het kan nog wel 1 tot 2 jaar duren voordat de opening van de natuurbegraafplaats een feit zal zijn.

Natuur en milieu c

Een natuurbegraafplaats is in de eerste plaats een natuurgebied. Uitgangspunt bij het mogelijk maken van natuurbegraven is het behouden, versterken en waar mogelijk herstellen van landschappelijke, cultuurhistorische en ecologische waarden. Op Landgoed Christinalust zijn daarvoor veel kansen. Het belang van de natuur blijft daarbij altijd voorop staan. Op basis van onderzoek van gerenommeerde experts kunnen we overledenen met een gerust hart toevertrouwen aan de natuur, zonder dat deze daarvan schade ondervindt.
Uit TNO onderzoek* uit 2015 blijkt dat natuurbegraven de meest duurzame vorm van een uitvaart is.

In Nederland is er wetgeving die borgt dat begraafplaatsen geen negatieve milieueffecten op de omgeving hebben. Diverse experts, zoals toxicoloog professor Van den Berg van de Universiteit Utrecht, geven aan dat de impact op het milieu door natuurbegraven verwaarloosbaar is.

Net als bij ‘gewoon’ begraven worden pacemakers voor de uitvaart uit het lichaam verwijderd. Protheses blijven zitten en zijn niet schadelijk voor de natuur. De bestanddelen van de prothesen komen ook van nature in de bodem voor. Ze zijn niet biologisch agressief en kunnen worden gezien als bodemvulstof.

Onderzoek en de ervaring op de meer dan 3000 begraafplaatsen in Nederland laten zien dat begraven geen negatieve invloed heeft op de waterkwaliteit, voor een natuurbegraafplaats is dat niet anders. Medicijnresten die in rioolwater worden aangetroffen, komen doordat we deze tijdens ons leven uitplassen. Het overgrote deel van eventuele schadelijke stoffen verlaten namelijk het lichaam voordat iemand is overleden.

Onderzoek van de Wageningen Universiteit** laat zien dat natuurbegraven geen verstorend effect heeft op natuurwaarden. Natuurbegraafplaatsen zijn in de eerste plaats gewone natuurgebieden, maar dan met een bijzondere extra functie. De gebieden worden ingericht en beheerd als ieder ander natuurgebied. Of en hoe op een plek een natuurgraf mogelijk is wordt bepaald door de natuur. We maken daarbij gebruik van een ecologisch werkprotocol dat hier speciaal voor ontwikkeld is. Daardoor is er bij het maken van een natuurgraf slechts een beperkte tijdelijke verstoring van de natuur. Bij het maken van een graf doen we bijvoorbeeld eerst een zorgvuldige inventarisatie van de omgeving om te zien of er geen bijzondere planten of dieren zijn waar we rekening mee moeten houden. Verder wordt de grond laag voor laag opzij gelegd en later in dezelfde volgorde teruggelegd, zodat de natuur zich snel kan herstellen.

*TNO: B.I. Jansen, E.E. Keijzer, 2015. Milieueffecten verschillende uitvaartmogelijkheden. Utrecht, TNO Earth, Life & Social Sciences

**Alterra 2013:  Haas, de, W. en E.A. de Vries, 2013. Natuurbegraafplaatsen in Nederland; Landelijke inventarisatie 2013. Wageningen, Alterra Wageningen UR (University & Research centre)

**Alterra 2017: Vries, B. de, W. Wamelink, W. de Haas, J. Frissel, M. van Adrichem, 2017. Effecten van natuurbegraven op de vegetatie op Natuurbegraafplaats Heidepol; Natuurbegraven in praktijk. Wageningen, Wageningen Environmental Reasearch